Szelki bezpieczeństwa: kompletne szkolenie BHP z gotową prezentacją do pobrania

Jako pracodawca lub specjalista ds. BHP warto zadać sobie pytanie:

Czy pracownicy są wystarczająco przygotowani do kontroli ŚOI przed użyciem i po nim, zgodnie z instrukcją obsługi?

ŚOI muszą być regularnie i szczegółowo kontrolowane przez osobę kompetentną, z wykorzystaniem instrukcji obsługi dostarczonej przez producenta. Za osobę kompetentną można uznać kogoś, kto:

• w pełni rozumie potencjalne zagrożenia wynikające z pracy i sprzętu,
• ma praktyczną i teoretyczną wiedzę o danych ŚOI, zdobytą np. na szkoleniach organizowanych przez producenta lub jego autoryzowanego przedstawiciela,
• potrafi zidentyfikować i ocenić istotne uszkodzenia oraz podjąć odpowiednie działania naprawcze.

Środki ochrony indywidualnej to, zgodnie z definicją z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/425 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie środków ochrony indywidualnej oraz uchylenia dyrektywy Rady 89/686/EWG, środki zaprojektowane i wyprodukowane do noszenia lub trzymania przez osobę w celu ochrony przed jednym lub większą liczbą zagrożeń dla jej zdrowia lub bezpieczeństwa. Ze względu na specyfikę ŚOI chroniących przed upadkiem z wysokości bardzo ważnym elementem bezpieczeństwa użytkownika są przeglądy każdorazowo przed użyciem i po nim oraz przeglądy okresowe. Sprzęt do pracy na wysokości powinny użytkować wyłącznie osoby przeszkolone w zakresie jego bezpiecznego stosowania.

Częstotliwość przeglądów zależy od sposobu użytkowania sprzętu, ale przeglądy powinno się wykonywać nie rzadziej niż raz na 12 miesięcy. Przeglądy okresowe powinna przeprowadzać osoba kompetentna, ściśle według zaleceń producenta.

W tym artykule omawiamy najważniejsze kwestie dotyczące szelek bezpieczeństwa: ich budowę i funkcje, okres i zasady użytkowania, typowe usterki i przeglądy, a przede wszystkim to, jak szkolić pracowników, żeby mieli niezbędną wiedzę o przeglądach.

Przygotowaliśmy dla Ciebie gotowe materiały edukacyjne: prezentację i plakat. Oba zawierają najważniejsze informacje o szelkach bezpieczeństwa.

Polecane szelki bezpieczeństwa spełniające normy EN 361, EN 358 i EN 813 kupisz w firmie Suski:

• uprząż Gravity Plus (sklep firmasuski.pl)
• uprząż Expert Pro 200 (sklep firmasuski.pl)

Co powinien zapewnić producent?

Producenci muszą zapewnić, że każdy ŚOI wprowadzany na rynek jest oznaczony nazwą typu, numerem partii lub serii albo inną informacją umożliwiającą identyfikację. Jeśli rozmiar lub charakter ŚOI uniemożliwia takie oznakowanie, informacje te powinny znaleźć się na opakowaniu lub w dołączonym dokumencie.

ŚOI muszą być zaprojektowane i wykonane tak, żeby łatwo było je prawidłowo założyć i żeby pozostawały we właściwym miejscu przez przewidywany czas użytkowania, z uwzględnieniem warunków otoczenia, ruchów i zmian pozycji użytkownika. Dlatego ŚOI powinny być dopasowane do budowy ciała użytkownika dzięki odpowiedniej regulacji i mocowaniom albo szerokiej gamie rozmiarów.

ŚOI chroniące przed upadkiem z wysokości muszą mieć uprząż i system łączący, który można połączyć z niezawodnym zewnętrznym punktem kotwiczenia. Muszą być zaprojektowane i wykonane tak, aby w przewidywalnych warunkach użytkowania minimalizować pionową drogę spadania i chronić przed uderzeniem w przeszkody, a siła hamowania nie przekraczała wartości progowej, przy której dochodzi do obrażeń lub zerwania elementów ŚOI. Po wyhamowaniu upadku takie ŚOI muszą utrzymywać użytkownika we właściwej pozycji, w której w razie potrzeby może czekać na pomoc.

Instrukcja producenta powinna zawierać wszystkie niezbędne informacje, w szczególności:

a) wymagane cechy niezawodnego zewnętrznego punktu kotwiczenia oraz minimalną wolną przestrzeń poniżej użytkownika,

b) prawidłowy sposób zakładania uprzęży i łączenia systemu z niezawodnym zewnętrznym punktem kotwiczenia,

c) kartę produktu,

d) parametry i usytuowanie stanowiska,

e) informacje o przechowywaniu, użytkowaniu i serwisie,

f) informacje o okresie użytkowania produktu,

g) informacje o ważności oznaczenia.

Przeglądy

Szelki bezpieczeństwa wymagają regularnych przeglądów, żeby były niezawodne i bezpieczne w użyciu.

Kontrole sprzętu można podzielić na 3 rodzaje:

• Kontrola przed użyciem i po nim: należy ją przeprowadzić za każdym razem przed użyciem sprzętu i po nim, żeby mieć pewność, że sprzęt działa prawidłowo.
• Kontrole okresowe: co najmniej raz w roku, po każdych 12 miesiącach użytkowania, trzeba wykonać przegląd okresowy. Powinna go przeprowadzić osoba kompetentna, z odpowiednią wiedzą i przygotowaniem. W zależności od warunków użytkowania przeglądy mogą być potrzebne częściej niż raz w roku.
• Kontrole specjalne: dotyczą sprzętu specjalistycznego, np. zestawu ewakuacyjnego, który wymaga przeglądu po każdym użyciu. Szczególną uwagę warto zwrócić na elementy tekstylne.

Okres użytkowania i wycofanie z użytkowania

Szelki bezpieczeństwa można użytkować tak długo, jak określa producent w instrukcji obsługi. Trzeba je natychmiast wycofać z użytkowania i poddać kasacji, jeśli zatrzymały spadanie albo jeśli są jakiekolwiek wątpliwości co do ich niezawodności. Intensywne użytkowanie, np. częsty kontakt z wodą, ostrymi krawędziami, substancjami żrącymi czy skrajnymi temperaturami, może skrócić okres ich użytkowania nawet do jednego użycia.

Każdy ŚOI, który ma oznaki uszkodzenia, powinien zostać odłożony do czasu szczegółowej kontroli. Użytkownik musi podać dokładne informacje o warunkach użytkowania. Trzeba też zgłosić wszelkie nietypowe zdarzenia związane z ŚOI, takie jak upadki, zatrzymanie spadania, używanie lub przechowywanie w skrajnych temperaturach oraz modyfikacje wykonane poza zakładem producenta.

Konserwacja i przechowywanie

Środki ochrony indywidualnej, w tym szelki bezpieczeństwa, powinny być regularnie czyszczone i konserwowane w sposób, który nie uszkadza materiałów, z których są wykonane. Szelki należy przechowywać w dobrze wentylowanych, suchych pomieszczeniach, z dala od światła, promieniowania UV, kurzu, ostrych przedmiotów, skrajnych temperatur i substancji żrących. Informacje o konserwacji i przechowywaniu sprzętu powinien dostarczyć producent.

Instrukcja kontroli szelek bezpieczeństwa

Żeby ułatwić regularne przeglądy szelek, przygotowaliśmy grafikę z kluczowymi elementami do sprawdzenia. To gotowa ściąga do codziennej kontroli sprzętu. Poniżej znajdziesz też gotową prezentację, którą możesz wykorzystać na swojej sali szkoleniowej. Prezentacja i plakat pomagają w oględzinach przed użyciem sprzętu, ale nie służą do okresowego przeglądu szelek.

Prezentację możesz otworzyć w programie PowerPoint i w pełni wykorzystać tryb prezentera oraz animacje: Prezentacja „Szelki bezpieczeństwa” (.pptx).